Naar de inhoud
afvalscheiden.nuJouw gemeente

Afval scheiden voor een spreekbeurt: tien cijfers en vragen

Tien cijfers over afval, een vragenlijst met antwoorden en een proefje om thuis te doen. Voor een spreekbeurt of werkstuk, vanaf ongeveer 9 jaar.

  • Gepubliceerd
  • Leestijd 4 min
  • Door Redactie Afvalscheiden.nu

Kort antwoord

Elke Nederlander gooide in 2025 gemiddeld 449 kilo huishoudelijk afval weg. Ongeveer 60 procent daarvan wordt gescheiden ingezameld. Hieronder staan tien cijfers, een vragenlijst en een proefje.

Leeg klaslokaal met schoolbankjes en een bordBeeld door cogdogblog · CC0, vrij van rechten · via Flickr.
In dit stuk5 delen · 4 min lezen
  1. Zo begin je
  2. Tien cijfers over afval
  3. Vragen voor de klas, met antwoorden
  4. Een proefje om zelf te doen
  5. Waar vind je meer?

Voor een spreekbeurt over afval heb je drie dingen nodig: cijfers die je kunt navertellen, vragen waarmee je de klas bezighoudt en iets om te laten zien. Dat staat hieronder. Alles is geschreven voor kinderen van ongeveer 9 tot 12 jaar.

Zo begin je

Begin met een vraag aan de klas: “Wat denk je dat jij in een jaar weggooit?” Laat ze gokken en vertel daarna het antwoord. Dat is het eerste cijfer hieronder.

Houd je spreekbeurt klein. Kies drie of vier cijfers die je zelf verrassend vindt, stel twee vragen uit de lijst en laat het proefje zien of vertel het. Meer dan dat onthoudt niemand.

Tien cijfers over afval

Nr. Cijfer Wat het betekent
1 449 kilo Zoveel huishoudelijk afval gooide een Nederlander in 2025 gemiddeld weg. Dat is 6 kilo minder dan in 2024. (CBS)
2 179 kilo Zoveel daarvan was restafval: afval dat niet wordt gescheiden. (CBS)
3 87 kilo Zoveel was gft: groente-, fruit- en tuinafval. (CBS)
4 39 kilo Zoveel was oud papier en karton. (CBS)
5 60 procent Zoveel van al het huishoudelijk afval wordt gescheiden ingezameld. Dat is al sinds 2019 ongeveer hetzelfde. (CBS)
6 30 zakken Een persoon gooit ongeveer 150 kilo per jaar in het restafval. Dat zijn zo’n 30 vuilniszakken. (Milieu Centraal)
7 60 procent Een nieuwe glazen fles of pot bestaat gemiddeld voor 60 procent uit oud glas. (Afvalscheidingswijzer)
8 43 procent Zoveel van het plastic in een drankfles was in 2025 gerecycled plastic (PET). (Verpact)
9 15 cent Zoveel statiegeld zit er op een klein plastic flesje en op een blikje. Op een grote fles zit 25 cent. (Statiegeld Nederland)
10 3 keer per maand Zeker zo vaak ontstaat er ergens in Nederland brand in een vuilniswagen door een batterij in het restafval. (NOS, 2023)

Een rekensom voor je werkstuk: stel je gezin heeft vier personen. Dan is 4 keer 449 gelijk aan 1.796 kilo afval per jaar. Dat is bijna twee ton, zoveel als 1.796 pakken suiker van een kilo.

Cijfers 1 tot en met 5 gaan over 2025. Cijfer 6 komt uit 2022, van Milieu Centraal. Zet het jaar erbij als je ze noemt.

Vragen voor de klas, met antwoorden

  1. Een lege jampot: welke bak? Glas. Bij de glasbak. (Afvalscheidingswijzer)
  2. Een bananenschil? In de gft-bak, bij groente-, fruit- en tuinafval.
  3. Een kartonnen koffiebeker? Restafval. Er zit een laagje plastic in en hij is na gebruik nat en vies.
  4. Een chipszak? Pmd. Een plastic zak met een laagje metaal mag tegenwoordig bij het pmd. Pmd staat voor plastic, metaal en drankenkartons.
  5. Een lege batterij? Niet bij het restafval. Batterijen horen bij het klein chemisch afval en je kunt ze inleveren, bijvoorbeeld in een inzamelbak bij een winkel.
  6. Een kapot T-shirt? In de textielbak, als het schoon en droog is. Ook gescheurde kleding mag.
  7. Een statiegeldflesje? Inleveren in de automaat bij de winkel en je krijgt het statiegeld terug. Niet bij het pmd.
  8. Piepschuim? Restafval. Het hoort niet bij het pmd.
  9. Kauwgom? Niet bij het gft. Bij twijfel kies je het restafval.
  10. Wat doe je als je het niet weet? Kies het restafval. Dat is de vuistregel van Milieu Centraal.

Wil je meer weten over wat er in welke bak hoort, dan helpt de scheidingswijzer. Of je kijkt in het overzicht van alle bakken.

Een proefje om zelf te doen

Dit is een eigen idee van de redactie, geen proef uit een lesmethode. Het is veilig: je gebruikt geen chemicaliën, geen vuur en geen scherpe dingen. Doe het met een volwassene erbij.

De afvalweek. Je schrijft een week lang op wat jullie thuis weggooien.

  1. Pak een velletje papier en maak vijf kolommen: gft, pmd, papier, glas en restafval.
  2. Zet er elke keer dat je iets weggooit een streepje in. Een kopje koffiedik of een lege pot telt voor één.
  3. Zoek je iets niet? Kijk het op in de scheidingswijzer, of kies bij twijfel restafval.
  4. Tel aan het einde van de week de streepjes. In welke kolom staan de meeste?
  5. Vergelijk met de cijfers: gft, papier en restafval zijn bij ons de grootste stromen. Is dat bij jullie ook zo?

Gebruik alleen schone, lege dingen als je iets wilt laten zien aan de klas, bijvoorbeeld een lege jampot, een schone chipszak en een schoon blikje zonder scherpe rand. Geen etensresten en geen glas dat kapot is.

Waar vind je meer?

Je spreekbeurt wordt het best als je er zelf wat van meeneemt: een voorwerp, een foto of een eigen cijfer uit je afvalweek.

Veelgestelde vragen

Hoeveel afval gooit een Nederlander per jaar weg?

In 2025 gemiddeld 449 kilo huishoudelijk afval per inwoner, volgens het CBS.

Hoeveel wordt er gescheiden?

Ongeveer 60 procent van het huishoudelijk afval wordt gescheiden ingezameld.

Hoeveel statiegeld zit er op een flesje?

€0,15 op kleine plastic flesjes en blikjes, €0,25 op grote plastic flessen.

Wat doe ik met een lege batterij?

Niet bij het restafval. Batterijen horen bij het klein chemisch afval en kun je inleveren in een inzamelbak.

Lees ook