Heeft afval scheiden zin? Komt alles niet op één hoop?
Vier hardnekkige beweringen over afval scheiden, nagelopen met cijfers: alles op één hoop, plastic verbrand, hogere kosten en nascheiding. Wat klopt wel?
Kort antwoord
Ja, scheiden heeft zin: gescheiden afval wordt gescheiden verwerkt. Wat wel klopt, is dat vervuild plastic wordt afgekeurd en verbrand, dus het gaat om goed scheiden, niet om meer scheiden.
Beeld door Mussi Katz · CC0, vrij van rechten · via Flickr.In dit stuk7 delen · 3 min lezen
Scheiden heeft zin, maar niet alles wat je in een bak gooit wordt ook gerecycled.
Hoeveel scheiden we eigenlijk?
Ongeveer 60 procent van het huishoudelijk afval wordt gescheiden ingezameld, en dat aandeel is sinds 2019 nauwelijks veranderd. In 2025 was het totaal 8,1 miljard kilo (CBS). Er valt dus nog winst te halen, en het gaat daarbij ook om hoe goed je scheidt.
“Alles komt toch op één hoop”
Dit klopt niet. Milieu Centraal weerlegt het: gescheiden ingezameld afval wordt gescheiden verwerkt. Je papier gaat naar een papierfabriek, je glas naar een glasfabriek, je gft naar een composteer- of vergistingsinstallatie.
Er zit wel een kern van waarheid achter de mythe. Vuil papier en vuile textiel zijn niet meer bruikbaar en worden afgekeurd. Daarom staat bij papier en karton en bij textiel dat het schoon en droog moet zijn.
Voor de hoeveelheid die goed terechtkomt: nieuw verpakkingsglas bestaat gemiddeld voor 60 procent uit oud glas, en bij de recycling van lampen komt ongeveer 92 procent van de grondstoffen terug in nieuwe producten (Afvalscheidingswijzer). Voor de hele afvalsector zegt de Vereniging Afvalbedrijven dat ongeveer 80 procent van al het afval in Nederland (alle sectoren, bijna 60 miljoen ton) wordt gerecycled.
“Het plastic wordt toch verbrand”
Voor een deel klopt dit, en daarom is het zo hardnekkig. In Pekela werd bijna al het apart ingezamelde plastic afgekeurd als te vervuild, en dus verbrand. Dat kostte de gemeente bijna € 200.000 per jaar. De richtlijn voor maximale vervuiling in pmd is sinds 2019 15 procent, en die wordt al jaren overschreden.
Maar het is niet de hele waarheid. In 2025 werd 51 procent van het plastic verpakkingsafval gerecycled (Verpact). Bij plastic drankflessen is 78 procent ingezameld. Wat dat percentage precies meet, lees je in wordt plastic echt gerecycled?. Wat jij kunt doen: houd het pmd leeg en gooi er niets in dat er niet hoort, zie wat mag bij het pmd.
“Scheiden kost meer dan verbranden”
Dit weten we maar gedeeltelijk. Een vergelijking van wat scheiden en verbranden per ton kosten hebben wij niet. Wat we wel hebben:
- Verbranden en storten zijn belast met de afvalstoffenbelasting: € 40,85 per ton in 2026. Recycling is niet belast.
- In diftargemeenten betalen meerpersoonshuishoudens gemiddeld 15 procent minder afvalstoffenheffing dan in andere gemeenten (COELO). Dat zegt iets over diftar, niet direct over de kosten van scheiden, maar het laat zien dat een tarief dat scheiden beloont gemiddeld niet duurder uitpakt.
- Een gemeente mag niet verdienen aan de heffing. Wat er extra wordt betaald, gaat dus niet naar winst.
- Onderzoek van Maastricht University: een dure restafvalzak verhoogt het scheidingspercentage met ongeveer 10 procentpunt ten opzichte van een vast tarief.
Wat dat voor jouw portemonnee betekent, hangt af van je gemeente. Wat je betaalt, staat bij afvalstoffenheffing, hoe werkt diftar en omgekeerd inzamelen.
“Nascheiding is net zo goed”
Dat hangt af van wat je belangrijk vindt. Milieu Centraal zegt: bronscheiding geeft schoner en zuiverder plastic, nascheiding is makkelijker thuis en handig in binnensteden en hoogbouw. Pekela stapte over op nascheiding omdat het gescheiden plastic vervuild was; Reimerswaal deed het omgekeerde. Een goed antwoord is er dus niet voor alle gemeenten, en dat staat in nascheiding.
Wat klopt wel en wat niet?
| Bewering | Oordeel | Waarom |
|---|---|---|
| Alles komt op één hoop | Niet waar | Gescheiden ingezameld afval wordt gescheiden verwerkt |
| Vervuild afval wordt afgekeurd | Waar | Vuil papier, vuile textiel en vervuild pmd worden afgekeurd |
| Plastic wordt toch verbrand | Gedeeltelijk | Bij zware vervuiling wel; 51 procent van het plastic verpakkingsafval wordt gerecycled |
| Scheiden kost meer | Onbekend | Verbranden is belast, recycling niet; diftar is gemiddeld goedkoper |
| Nascheiding is net zo goed | Hangt ervan af | Bronscheiding geeft schoner plastic, nascheiding is makkelijker thuis |
Wat levert het op?
Voor jou: bij diftar betaal je minder als je minder restafval hebt, en bij een vast tarief verandert er niets aan je rekening. Voor het geheel: schoon gescheiden stromen zijn de grondstof voor nieuw glas, papier en producten, en afval dat niet verbrand wordt, betaalt geen afvalstoffenbelasting. Welke stromen nog het minst goed gescheiden worden, staat in de bakken op een rij.
Veelgestelde vragen
Komt gescheiden afval op één hoop terecht?
Nee. Volgens Milieu Centraal wordt gescheiden ingezameld afval gescheiden verwerkt.
Wordt plastic uit de pmd-bak toch verbrand?
Een deel wel: in Pekela werd bijna al het ingezamelde plastic afgekeurd als vervuild en verbrand. Landelijk wordt 51 procent van het plastic verpakkingsafval gerecycled.
Kost scheiden meer geld?
Verbranden en storten zijn belast (€ 40,85 per ton in 2026), recycling niet. In diftargemeenten betalen meerpersoonshuishoudens gemiddeld 15 procent minder heffing.
Hoeveel afval wordt gescheiden ingezameld?
Ongeveer 60 procent van het huishoudelijk afval, een aandeel dat sinds 2019 nauwelijks is veranderd.