Afvalstoffenheffing 2026: wat betaal je en wat doet diftar?
Gemiddeld € 303 voor één persoon en € 381 voor meer personen. Nijmegen is het goedkoopst, Bloemendaal het duurst. Wat diftar uitmaakt.
Kort antwoord
In 2026 betaal je gemiddeld € 303 afvalstoffenheffing als je alleen woont en € 381 met meer personen. Per gemeente loopt het uiteen van € 17 in Nijmegen (één persoon) tot € 654 in Bloemendaal (meer personen).
Beeld door Negative Space · CC0, vrij van rechten · via stocksnap.io.In dit stuk5 delen · 3 min lezen
De afvalstoffenheffing is wat je aan je gemeente betaalt voor het ophalen en verwerken van je huishoudelijk afval. In 2026 is dat gemiddeld € 303 voor een huishouden van één persoon en € 381 voor meer personen (COELO, Atlas van de lokale lasten). Meerpersoonshuishoudens betalen daarmee gemiddeld € 77 meer.
Hoeveel is het en hoeveel stijgt het?
| 2026 | Eenpersoons | Meerpersoons |
|---|---|---|
| Landelijk gemiddelde | € 303 | € 381 |
| Stijging ten opzichte van 2025 | 4,0% | 4,2% (€ 15,32) |
Een eigen som met die cijfers: een stijging van € 15,32 is 4,2 procent, dus in 2025 was het gemiddelde voor meerpersoonshuishoudens ongeveer € 366.
Wat zijn de goedkoopste en duurste gemeenten?
| Gemeente | Soort huishouden | Heffing 2026 |
|---|---|---|
| Nijmegen (laagste) | Eenpersoons | € 17 |
| Nijmegen (laagste) | Meerpersoons | € 33 |
| Hillegom (hoogste) | Eenpersoons | € 493 |
| Bloemendaal (hoogste) | Meerpersoons | € 654 |
| Landelijk gemiddelde | Eenpersoons | € 303 |
| Landelijk gemiddelde | Meerpersoons | € 381 |
Hillegom is de duurste voor een alleenstaande, Bloemendaal voor een gezin. Het verschil tussen Nijmegen en Bloemendaal is voor een meerpersoonshuishouden een factor twintig (eigen som: 654 gedeeld door 33).
Dat zegt niet dat Nijmegen zoveel goedkoper afval laat ophalen. De gemeente betaalt een deel van de kosten uit de onroerendezaakbelasting (ozb), en je betaalt er per zak. Die zakken en de ozb tellen dus mee in wat jij werkelijk kwijt bent, maar staan niet in de heffing. Wie vergelijkt, moet daarom naar de hele rekening kijken, niet alleen naar dit ene bedrag.
Waar betaal je voor?
De heffing dekt het ophalen, het vervoer en de verwerking van je afval. Daar komt een belasting overheen: de afvalstoffenbelasting op storten en verbranden. Per 1 januari 2026 is die € 40,85 per ton (in 2025: € 39,70). Recycling is niet belast.
Een eigen som om te zien hoe groot dat is. Restafval was in 2025 gemiddeld 179 kilo per inwoner (CBS, vermoedelijk inclusief grof restafval). Bij € 40,85 per ton is dat, als al dat restafval belast wordt, ongeveer € 7,30 belasting per inwoner per jaar, en de verhoging van dit jaar kost per inwoner ongeveer 21 cent extra. De belasting is dus niet de grote post in je heffing; het merendeel zit in ophalen en verwerken. Hoe de verwerkers de belasting doorrekenen, weten wij niet.
Eén ding staat vast: een gemeente mag niet verdienen aan de afvalstoffenheffing (Milieu Centraal). De heffing moet dus de kosten volgen en mag geen winst opleveren.
Diftar of vast tarief?
Bij een vast tarief betaal je hetzelfde, hoeveel afval je ook aanbiedt. Bij diftar (gedifferentieerd tarief) betaal je mee naar wat je weggooit: per lediging, per zak of per kilo. In 2026 woont 43 procent van de Nederlanders in een diftargemeente. Zes gemeenten voeren het dit jaar in; Teylingen en Oss schaffen het af.
In diftargemeenten betalen meerpersoonshuishoudens gemiddeld 15 procent minder afvalstoffenheffing dan in andere gemeenten (COELO). Dat is een gemiddelde over gemeenten, niet een garantie voor jouw huishouden: een gezin dat veel restafval heeft, kan bij diftar juist meer betalen. De rekenvoorbeelden en de vormen staan bij hoe werkt diftar.
Hoe kun je het beïnvloeden?
- Bij diftar: minder restafval is minder betalen. Onderzoek van Maastricht University laat zien dat een dure restafvalzak het scheidingspercentage met ongeveer 10 procentpunt verhoogt ten opzichte van een vast tarief, en betalen naar volume of gewicht met ongeveer 5 procentpunt. Wat er in je restafval zit dat daar niet hoort, staat bij wat mag in de restafvalbak.
- Bij een vast tarief: scheiden verandert je rekening niet, wel de hoeveelheid afval die verbrand wordt.
- Voor je keuze van woonplaats: vergelijk de totale lasten, inclusief ozb en eventuele zakken. Het overzicht per gemeente staat bij afval per gemeente.
Veelgestelde vragen
Wat is de gemiddelde afvalstoffenheffing in 2026?
Volgens COELO € 381 voor een meerpersoonshuishouden (4,2 procent meer dan in 2025) en € 303 voor een eenpersoonshuishouden (4,0 procent meer).
Welke gemeente heeft de laagste en de hoogste afvalstoffenheffing?
Het laagst is Nijmegen met € 17 (een persoon) en € 33 (meer personen). Het hoogst zijn Hillegom met € 493 voor een eenpersoonshuishouden en Bloemendaal met € 654 voor een meerpersoonshuishouden.
Betaal je minder met diftar?
Gemiddeld wel: in diftargemeenten betalen meerpersoonshuishoudens in 2026 gemiddeld 15 procent minder dan in andere gemeenten.
Mag een gemeente verdienen aan de afvalstoffenheffing?
Nee. Volgens Milieu Centraal mag een gemeente niet verdienen aan de afvalstoffenheffing.