Naar de inhoud
afvalscheiden.nuJouw gemeente

Vape weggooien: waarheen, en wat met lachgas en accu?

Vape, lachgascilinder, fietsaccu of powerbank hoort niet in de kliko. Waar je ze wel inlevert en wat ze afvalbedrijven kosten.

  • Gepubliceerd
  • Leestijd 5 min
  • Door Redactie Afvalscheiden.nu
In dit stuk6 delen · 5 min lezen
  1. Waar gaat welk voorwerp naartoe?
  2. Hoe zit het per voorwerp?
  3. Waarom zet dit vuilniswagens in brand?
  4. Hoe bewaar je het veilig tot je het wegbrengt?
  5. Wat kost het als het toch in de bak belandt?
  6. Waar lever je het in?

Een vape, lachgascilinder, fietsaccu of powerbank hoort niet in de kliko en niet in de afvalbak op straat. Lever een vape in bij een inleverbak of de milieustraat, een lachgascilinder en fietsaccu naar de milieustraat of fietsenwinkel. In de pers van de vuilniswagen kunnen ze in brand vliegen of ontploffen.

Waar gaat welk voorwerp naartoe?

Voor alles in deze tabel geldt dezelfde vuistregel: zit er een batterij, accu of gas onder druk in, dan is het geen restafval. De plek verschilt per voorwerp.

Voorwerp Waar naartoe Wat er misgaat in de pers
Vape (ook wegwerpvape) Inleverbak bij supermarkt of bouwmarkt, de winkel bij aankoop van een nieuwe, of de milieustraat De ingebouwde accu raakt beschadigd en kan vuur veroorzaken
Lachgascilinder of -tank Milieustraat Staat onder druk en kan ontploffen
Fietsaccu Fietsenwinkel (liefst een die bij Stibat is aangesloten), winkel waar je de nieuwe koopt, of milieustraat Grote accu: bij beschadiging ontstaan warmte en vuur
Powerbank Inleverbak bij winkels die batterijen verkopen, of de milieustraat Oplaadbare accu: bij beschadiging kans op hitte en vuur
Speelgoed met batterij Batterijen eruit naar de inleverbak; kan dat niet, dan het hele speelgoed als klein apparaat naar een winkel of de milieustraat Een losse of ingebouwde batterij in het restafval
Losse batterijen Inleverbak bij winkels, of milieustraat Zelfde risico, in kleiner formaat

Het uitgangspunt is klein chemisch afval: batterijen en accu’s horen niet bij het restafval, vanwege schadelijke stoffen en brandgevaar. Alles met een stekker of batterij dat nog geheel is, zoals speelgoed, valt onder de regels voor elektrische apparaten.

Hoe zit het per voorwerp?

Vape. De Rijksoverheid zegt het kort: lever een vape altijd in en gooi hem niet in een afvalbak. Dat kan bij inleverbakken in winkels zoals supermarkten en bouwmarkten, in de winkel bij aankoop van een nieuwe, of bij de milieustraat. Dat geldt ook voor een wegwerpvape: zodra de damp op is, zit de accu er nog in.

Lachgascilinder. Naar de milieustraat. Medewerkers daar mogen lege cilinders innemen. Ze vallen onder de regels voor gevaarlijk afval. Sinds januari 2023 is recreatief gebruik van lachgas verboden en bestaat het statiegeldsysteem voor deze cilinders niet meer. Een spuitbus met inhoud is ook onder druk: zie spuitbus weggooien.

Fietsaccu. Heb je een nieuwe accu gekocht, lever de oude dan in bij die winkel of de milieustraat. Via een Stibat-fietsenwinkel kan het ook, ook als de accu kapot is.

Powerbank en speelgoed. Beide zijn kleine apparaten met een batterij. Bij een winkel mag je bij aankoop van een nieuw, vergelijkbaar apparaat het oude gratis inleveren, ook als het kapot is. Lege batterijen en kleine apparaten kunnen ook in de bakken van Wecycle in winkels. Grote en kleine apparaten gaan gratis naar de milieustraat.

Waarom zet dit vuilniswagens in brand?

In de pers van de vuilniswagen wordt het afval samengeperst. Een batterij, accu of cilinder tussen de zakken wordt dan platgedrukt of doorboord. Door die beschadiging ontstaan warmte en vuur, en bij een accu kan het ontploffen. Een lachgascilinder staat bovendien onder druk en kan ontploffen.

De cijfers zijn niet precies te krijgen, want de tellingen meten niet hetzelfde. Volgens de NVRD, de vereniging van afval- en reinigingsdiensten, ontstaat door batterijen en accu’s in het restafval zeker drie keer per maand ergens in Nederland brand in een vuilniswagen. De Vereniging Afvalbedrijven telde rond 2023 ongeveer 120 branden per jaar, maar inclusief branden op inzamelplaatsen. Vapes en lachgascilinders worden daarbij als oorzaak genoemd. Wij houden beide aan: minstens 36 per jaar bij wagens, ongeveer 120 per jaar als je inzamelplaatsen meetelt. De cijfers komen uit 2023; een nieuwer landelijk cijfer hebben we niet.

Ook in een verbrandingsoven kan een cilinder ontploffen.

Hoe bewaar je het veilig tot je het wegbrengt?

Je hoeft het niet meteen weg te brengen, maar bewaar het wel zo:

  • Zet het liever op een droge plek, uit de zon en niet naast iets brandbaars, zoals papier of verf.
  • Laad een accu die gevallen, opgezwollen of beschadigd is niet meer op.
  • Gooi een lege vape niet “even” in de zak met restafval onderweg. Neem hem mee naar de bak bij de supermarkt.
  • Breng een lachgascilinder weg zoals hij is, naar de milieustraat.

Verzamel kleine dingen in een doos of pot bij de voordeur, dan ligt het bij je volgende boodschap in de tas.

Wat kost het als het toch in de bak belandt?

Voor jou persoonlijk meestal niets, op het moment zelf. De kosten zitten bij afvalbedrijven en gemeenten, en komen daarna bij iedereen terecht.

Voor lachgas heeft de NVRD het uitgerekend. Per jaar gaat het om 375.000 cilinders in het afval, gemiddeld € 45 per cilinder: dat is bijna € 17 miljoen per jaar. Voor verwerkers komen er extra kosten bij, tussen € 4 en € 70 per ton. De branche rekende voor dat inzameling en verwerking van lachgascilinders toen al bijna € 80 miljoen per jaar kostte. Voorsorteren van al het restafval zou nog eens ongeveer € 40 miljoen extra kosten voor gemeenten betekenen. Dit is een oudere berekening; een nieuwer cijfer hebben we niet.

De NVRD zegt er zelf bij: zonder steun van de overheid worden die kosten doorberekend aan inwoners, met gevolgen voor de afvalstoffenheffing. Nieuwsuur meldde later dat de problemen met cilinders in het afval nog toenemen en dat bewoners opdraaien voor de kosten. Wat jouw gemeente per huishouden betaalt, staat bij afval per gemeente.

Waar lever je het in?

  • Inleverbak in de winkel. Supermarkten en bouwmarkten hebben bakken voor vapes. Winkels die batterijen verkopen hebben een bak voor lege batterijen. Wecycle-bakken nemen ook kleine apparaten en lampen.
  • De winkel waar je iets nieuws koopt. Bij aankoop van een nieuw apparaat mag je het oude, ook kapot mits vergelijkbaar, gratis inleveren of meegeven aan de bezorger. Bij een nieuwe fietsaccu geldt hetzelfde voor de oude.
  • Fietsenwinkel. Voor fietsaccu’s, liefst eentje die bij Stibat is aangesloten.
  • Milieustraat. Voor alles in de tabel, ook lachgascilinders en grote apparaten. Meer over de milieustraat staat bij grofvuil en milieustraat.

Twijfel je bij een voorwerp dat niet in dit rijtje staat? Zoek het op in de scheidingswijzer. Staat er een batterij of een stekker aan: dan niet in de restafvalbak.

Veelgestelde vragen

Waar gooi ik een lege wegwerpvape weg?

Niet in de afvalbak. Lever hem in bij een inleverbak in een supermarkt of bouwmarkt, in de winkel bij aankoop van een nieuwe, of bij de milieustraat.

Waar kan ik een lege lachgascilinder weggooien?

Bij de milieustraat. Medewerkers mogen lege cilinders innemen. In het restafval kan een cilinder onder druk ontploffen.

Waar lever ik een kapotte fietsaccu in?

Bij de milieustraat of bij een fietsenwinkel, het liefst een die bij Stibat is aangesloten. Heb je een nieuwe accu gekocht, dan kan de oude vaak terug naar die winkel.

Hoe vaak komt er brand in een vuilniswagen door batterijen?

Volgens de NVRD zeker drie keer per maand ergens in Nederland. De Vereniging Afvalbedrijven telde ongeveer 120 branden per jaar, inclusief inzamelplaatsen (NOS, 2023).

Wie betaalt de schade als een lachgascilinder in het restafval zit?

Afvalbedrijven en gemeenten betalen eerst. De NVRD waarschuwt dat die kosten uiteindelijk bij inwoners terechtkomen via de afvalstoffenheffing.

Lees ook