# Omgekeerd inzamelen: wat is dat en wat betekent het?

> Bij omgekeerd inzamelen haalt de gemeente gft, pmd en papier aan huis op en breng je restafval zelf weg. 57 gemeenten doen het. Wat het oplevert.

URL: https://afvalscheiden.nu/omgekeerd-inzamelen/  
Gepubliceerd: 2026-11-18  
Categorie: Jouw gemeente en kosten  
Door: Redactie Afvalscheiden.nu

Omgekeerd inzamelen draait het gewone systeem om. Thuis haalt de gemeente de grondstoffen op die je scheidt, meestal gft, pmd en papier. Het restafval, wat overblijft, breng je zelf weg naar een container in de buurt of naar de milieustraat.

## Hoe werkt het dagelijks?

In de gewone situatie staat het restafval aan de weg en komen de grondstoffen op een brengpunt. Hier is het andersom. Gft, pmd en papier gaan in de bak of zak aan huis. Restafval is de uitzondering: dat neem je mee, bijvoorbeeld op de fiets naar een container in de straat. Wat dat precies betekent in jouw gemeente, hangt af van de gemeente.

Het idee erachter is dat je het restafval klein houdt als je het zelf moet wegbrengen. Een kleine eigen som maakt dat duidelijk: het gemiddelde restafval was in 2025 179 kilo per inwoner. Dat is bij een huishouden van drie ruim een halve ton per jaar om te dragen.

## Hoeveel gemeenten doen het, en welke?

In 2026 zamelen 57 gemeenten in de hele bebouwde kom omgekeerd in, volgens COELO. Daar komen gemeenten bij die het alleen in bepaalde wijken doen; dat aantal vonden we niet. Een lijst per gemeente hebben we niet. Of jouw gemeente het doet, lees je op de site van je gemeente of in de afvalverordening. Het overzicht van de verschillen tussen gemeenten staat in [afval per gemeente](https://afvalscheiden.nu/jouwgemeente/).

Een oudere bron noemt andere aantallen. NOS schreef in 2018 dat zeker zestig gemeenten het geheel of gedeeltelijk hadden ingevoerd, waarvan 25 in de hele gemeente. Dat is een andere telling en een ander jaar dan de 57 van COELO.

## Wat levert het op?

Het bekendste voorbeeld is Heusden. Daar daalde het restafval van 154 kilo per huishouden in 2016 naar naar verwachting ongeveer 55 kilo in 2018, ruim onder de landelijke doelstelling van 100 kilo. Dat bericht is van NOS uit september 2018. Het gaat om één gemeente en om een verwachting, dus lees het als voorbeeld en niet als gemiddelde.

Het nadeel dat uit hetzelfde bericht blijkt: onderzoeksbureau Eureco vond dat gemiddeld 36 procent van het ingezamelde plastic uit ander afval bestond, tegen ongeveer 20 procent in de andere gemeenten uit de steekproef. Mensen die met hun restafval moeten lopen, gooien het eerder bij het plastic. Dat kost recycling, want vervuild pmd wordt vaker afgekeurd; hoe dat gaat staat in [het pmd van 2026](https://afvalscheiden.nu/wathoortwaar/plastic-en-drankenkartons/).

## Wat kost het?

Het verschil in kosten tussen omgekeerd en gewoon inzamelen hebben we niet kunnen vaststellen: een aparte heffing voor deze gemeenten vonden we niet. De landelijke cijfers zijn wel bekend. In 2026 betaalt een meerpersoonshuishouden gemiddeld € 381 afvalstoffenheffing en een eenpersoonshuishouden € 303. Wat jij betaalt, staat in je eigen aanslag. Meer over hoe de heffing is opgebouwd lees je bij [afvalstoffenheffing](https://afvalscheiden.nu/afvalstoffenheffing/).

Eén bijzonderheid: in Baarle-Nassau, Bronckhorst, Nijmegen en Putten betalen huishoudens ook per zak voor pmd. Elders is dat vrijwel overal gratis. Of die vier gemeenten ook omgekeerd inzamelen, weten we niet. Hoe betalen per hoeveelheid werkt, zie [diftar](https://afvalscheiden.nu/diftar/).

## Wat moet je regelen?

Er staat geen landelijke regel voor. Dit zijn vragen die je bij je gemeente beantwoord wilt hebben voordat je verhuist of voordat het wordt ingevoerd:

- Waar staat de dichtstbijzijnde restafvalcontainer en hoe open je die?
- Hoeveel zak of liter past er en hoe vaak moet je gaan?
- Is er een regeling voor wie het niet kan dragen, zoals ouderen of mensen met een beperking?
- Wat betaal je, per jaar of per keer?

Dit is een eigen lijst om te vragen, geen regel.

## Wat doe je in een kleine keuken of met een gedeelde tuin?

Ook dit is eigen advies, geen regel. Scheid wat je kunt aan huis, zodat het restafval klein blijft. Bij een kleine keuken helpt een afsluitbaar bakje voor restafval onder het aanrecht; leeg het in één keer als je naar buiten gaat. Een gedeelde tuin of containerplek vraagt afspraken met de buren, bijvoorbeeld wie wanneer de bak aan de straat zet.

Gooi restafval nooit bij het pmd omdat de container ver weg staat. Wat wel in het restafval hoort, zie je bij [wat mag in de restafvalbak](https://afvalscheiden.nu/wathoortwaar/restafval/); voor twijfelgevallen is er de [scheidingswijzer](https://afvalscheiden.nu/scheidingswijzer/).

## Veelgestelde vragen

### Wat is omgekeerd inzamelen?

De gemeente haalt grondstoffen zoals gft, pmd en papier aan huis op, en je brengt het restafval zelf weg.

### Hoeveel gemeenten doen aan omgekeerd inzamelen?

In 2026 zamelen 57 gemeenten in de hele bebouwde kom omgekeerd in, volgens COELO.

### Levert omgekeerd inzamelen minder restafval op?

In het bekendste voorbeeld wel. In Heusden daalde het restafval van 154 kilo per huishouden in 2016 naar verwacht ongeveer 55 kilo in 2018. Dit is één gemeente uit een oud bericht.

### Wat is het nadeel?

Het plastic dat wordt ingezameld is volgens een onderzoek uit 2018 vaker vervuild, omdat mensen restafval eerder bij het plastic gooien.
